E-Adisyon nedir? Dijital adisyon programından farkı

Türkiye’de e-Adisyon, vergi mevzuatındaki adisyonun elektronik biçimidir; masa ve sipariş yöneten herhangi bir uygulamanın genel adı değildir. Dijital adisyon programı operasyon kaydı tutabilir. GİB kapsamındaki e-Adisyon ise belirli belge kurallarıyla oluşturulan, saklanan ve gerektiğinde ibraz edilen bir kayıttır. Bir ekranda hesabın görünmesi, bu mali belge sürecinin tamamlandığını kanıtlamaz.

Kapsam: Türkiye mevzuatı. Görünen yayın tarihi: 24 Eylül 2026. Resmî kaynakların son kontrolü: 26 Ekim 2026. Aşağıdaki açıklamalar, kaynakların bu son kontrol tarihindeki incelemesine dayanır.

Hukuken hangi belgeden söz ediyoruz?

509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği IV.12.1, e-Adisyonu kâğıt adisyonla aynı hukuki nitelikte ele alır. Dolayısıyla yeni bir fatura türü değildir. İşlevi, sunulan mal veya hizmetin cinsini ve miktarını belgelemektir. Elektronik düzenleme; muhafaza, ibraz ve GİB’e bilgi iletme veya raporlama boyutlarını da içerir. GİB, 509 sayılı Tebliğ IV.12.1 ve IV.12.3

Bu açıklama her restoranın e-Adisyon kullanmak zorunda olduğu anlamına gelmez. Kâğıt adisyon kapsamı ile elektronik uygulamaya katılma yükümlülüğü ayrı değerlendirilir. IV.12.2 ve IV.12.4 kapsamında katılım şartları ve GİB’in bildirim veya duyuruyla zorunluluk getirme yetkisi vardır. İşletmeye uygulanacak kapsamı ve varsa bildirimi mali müşavirinizle kontrol edin. GİB, IV.12.2–IV.12.5

Dijital masa hesabı ile teknik farkı

• Sipariş kaydı: Masa, ürün, servis notu ve açık hesap gibi günlük operasyon bilgisini taşır. Mutfak çıktısı veya ekrandan alınan PDF tek başına mali e-Adisyon kanıtı değildir.
• e-Adisyon belgesi: İşletme kimliği, tarih ve saat, belge numarası, evrensel tekil tanımlama numarası (ETTN), ürün/hizmet ve miktar ile gerekli toplamlar üzerinden tanımlanır. ETTN, masa numarasından farklı bir belge kimliğidir.
• Satış belgesi: İşlemin gerektirdiği e-Fatura, e-Arşiv Fatura veya yeni nesil ödeme kaydedici cihaz (ÖKC) perakende satış fişidir. e-Adisyon bunun yerine geçmez.

GİB teknik kılavuzu, makinenin işleyebileceği XML/XSD yapısını ve imza alanlarını açıklar; belge ve rapor oluşturma, mali mühürle zaman damgalı imzalama ve rapor aktarımı süreçlerini ele alır. Bu teknik katman, tablet arayüzünden ayrıdır. Aynı uygulama ikisini birlikte sunabilir; bunun gerçekten kurulduğu ayrıca doğrulanmalıdır. GİB e-Adisyon Teknik Kılavuzu v1.1, giriş, bölüm 2 ve 4

Sipariş → e-Adisyon → fiş veya fatura

1. Sipariş alınır. Uygulamaya dâhil mükellef, sipariş sırasında GİB’in belirlediği içerik ve formatta e-Adisyon düzenlemeye başlar. Bu, yalnızca mutfağa iş emri göndermekten farklıdır.
2. Servis kaydı izlenir. Ürün ve miktarlar gerçek hizmeti yansıtmalıdır. İşletme kontrolü olarak ek siparişin hem operasyon kaydında hem mali belge akışında doğru işlendiği görülmelidir.
3. Hizmet tamamlanır. Tebliğe göre eş zamanlı olarak ayrıca uygun satış belgesi düzenlenir; bu belgede e-Adisyonun ETTN’si bulunur. Hangi fiş veya faturanın gerektiği işlem koşullarına göre belirlenir.
4. Belge süreci takip edilir. Arşiv ve raporlama sonucu, ekrandaki “masa kapandı” durumundan ayrı kontrol edilir. Tahsilat, satış belgesi ve rapor başarısı aynı durum göstergesi değildir.

Masada hizmet boyunca e-Adisyonun kâğıt çıktısını bulundurmak zorunlu değildir. Bu, hizmet sonundaki fiş/fatura düzenleme kuralını kaldırmaz. GİB, IV.12.3

Örnek: İki ana yemek, bir ek içecek

Bu senaryo, e-Adisyon uygulamasına zaten dâhil bir Türkiye işletmesini varsayar; tüm restoranlara yükümlülük atamaz. Garson iki ana yemek ve bir su girer. Sonra aynı hesaba bir içecek eklenir. Sipariş ekranı bu değişikliği gösterir; mali belge akışının da doğru ürün ve miktarları taşıdığı ayrıca kontrol edilir.

Servis bittiğinde, işlem için uygun satış belgesi düzenlenir ve e-Adisyonun ETTN’si bu belgede yer alır. Müşterinin kart ödemesine ait POS slipi, tek başına bu satış belgesinin düzenlendiğini göstermez. Vardiya sorumlusu siparişi, e-Adisyonu, satış belgesini ve tahsilatı eşleştirir; ardından arşiv ve raporlama durumunu inceler. Bunlar önerilen işletme kontrolleridir; ayrı bir yasal rapor formatı tarifi değildir.

Eski kontrol listelerindeki bir ayrıntıya dikkat

573 sayılı Tebliğ ile IV.12.3’ün eski (d) bendi kaldırılmıştır. İlgili faturanın ETTN’sini veya ÖKC cihaz sicilini e-Adisyon üzerinde arayan eski listeleri güncel zorunlu alan listesi diye kullanmayın. Buna karşılık satış belgesinde e-Adisyon ETTN’sinin bulunmasına ilişkin IV.12.3 hükmü metinde yer alır. Bu iki yönlü ilişkiyi birbirine karıştırmayın. GİB, IV.12.3 ve 57 numaralı dipnot

Akışın doğru kurulduğunu nasıl anlarsınız?

• Örnek siparişin operasyon kaydı ile mali e-Adisyonunu ayrı ayrı gösterebiliyor musunuz?
• Hizmet sonunda düzenlenen satış belgesinde doğru e-Adisyon ETTN’sini bulabiliyor musunuz?
• Başarısız belge veya rapor işlemi, masa kapalı görünse bile ayrı bir iş listesinde takip ediliyor mu?
• Geçmiş bir belgenin elektronik kaydına ve gerekli ibraz imkânına erişilebiliyor mu?

Bu yazı RestoCor’un özel entegratör olduğunu veya belirli bir GİB entegrasyonuna sahip olduğunu ileri sürmez. Ürüne ve kuruluma özgü kabiliyetler ayrıca doğrulanmalıdır. Maliyet ve uygulamaya geçiş değerlendirmesi için e-adisyonun faydaları, maliyetleri ve geçiş süreci yazısına bakabilirsiniz. İşletmenize uygulanacak belge düzenini SMMM veya YMM ile netleştirin.