Adisyon, fiş ve fatura arasındaki fark
Adisyon masaya sunulan ürün ve hizmeti izler; ÖKC satış fişi veya fatura satışı belgeler; POS slipi kartla tahsilatı gösterir. Aynı hesap için birden fazla kayıt oluşması doğaldır: belgeler farklı sorulara yanıt verir. Bir masa hesabının kapanması, satış belgesinin de doğru düzenlendiğini tek başına kanıtlamaz.
Kapsam: Türkiye. Görünen yayın tarihi: 30 Eylül 2026, 09:00 UTC. Resmî kaynakların son kontrolü: 26 Ekim 2026. Açıklamalar bu kontrol tarihindeki kaynak incelemesine dayanır; kaynak kontrolü yayın tarihine geriye tarihlenmemiştir.
Hangi kayıt neyi gösterir?
- Dijital masa hesabı: Sipariş, ek ürün, ikram ve açık hesap gibi operasyon bilgisini taşır. Ekran veya mutfak çıktısı olması onu kendiliğinden mevzuata uygun adisyon ya da satış belgesi yapmaz.
- Adisyon / e-Adisyon: Sunulan ürün veya hizmetin cinsini ve miktarını izleyen belgedir. e-Adisyon uygulamasına dâhil mükellef, sipariş alınırken elektronik belgeyi oluşturmaya başlar. Fatura veya ÖKC satış fişinin yerine geçmez.
- ÖKC satış fişi: Ödeme kaydedici cihazdan çıkan perakende satış belgesidir. Fatura ile belgelendirilen işlemdeki bilgi fişiyle karıştırılmamalıdır.
- Fatura: Satışın fatura olarak belgelendirildiği kayıttır; uygulanacak elektronik belge düzenine göre e-Fatura veya e-Arşiv Fatura gündeme gelir.
- POS slipi: Kart işlemini gösterir. Tek başına adisyonu, faturayı veya mali ÖKC satış fişini ikame etmez.
Bu ayrımın dayanağı, GİB’in e-Adisyon için ayrıca satış belgesi istemesi ve ÖKC açıklamalarında satış fişi, bütünleşik kartlı satış fişi ve bilgi fişini ayrı ele almasıdır. GİB 509 sayılı Tebliğ, IV.12.3 GİB YN ÖKC SSS, sorular 16 ve 38
Masa hesabı → ödeme → belgeleme: üç örnek
1. İki yemek ve içecek, nakit ödeme
Garson iki yemek ve bir içecek açar, ardından bir kahve ekler. Masa hesabı gerçek ürün ve miktarları göstermelidir. Bu örnekte işlemin fatura gerektirmeyen ve ÖKC satış fişiyle belgelendirilebilen bir satış olduğu varsayılır. Servis sonunda müşteri nakit öder; kasa uygun ÖKC satış fişini verir. Personelin masayı “ödendi” yapması, fişi düzenlemenin yerine geçmez. GİB, nakit satış ve kartlı satış çıktısını ayrı tarif eder. GİB YN ÖKC SSS, soru 16
2. Aynı hesap, kartla ödeme
Kart onayı tahsilat adımıdır. EFT-POS özellikli yeni nesil ÖKC’de satış fişi ile müşteri banka slipi tek belge üzerinde bütünleşik olabilir. Dolayısıyla iki ayrı kâğıt aramak yerine çıktının mali satış fişini de içerdiğini kontrol edin. Yalnız banka işlem bilgisi taşıyan slipten satışın belgelendirildiği sonucu çıkarmayın. GİB YN ÖKC SSS, soru 38
3. İş yemeği, fatura ile belgelendirme
Müşteri faturanın şirketi adına düzenlenmesini ister. Kasa, doğru alıcı bilgilerini ve işlemin belge koşullarını kontrol ederek uygun faturayı oluşturur; e-Fatura/e-Arşiv Fatura seçimi yalnız ödeme kartına göre yapılmaz. Kartla tahsilat da varsa bu ödeme kaydı ayrıca eşleştirilir. ÖKC akışındaki fatura bilgi fişi, faturanın kendisi değildir. GİB, faturalı satışlar için bilgi fişi akışını ayrıca açıklar. GİB YN ÖKC SSS, sorular 16 ve 31
e-Adisyon kullanan işletmede kritik bağlantı
Yukarıdaki örneklerde işletme e-Adisyon uygulamasına dâhilse, hizmetin tamamlanmasıyla eş zamanlı olarak ayrıca e-Adisyonun evrensel tekil numarasını (ETTN) taşıyan e-Fatura, e-Arşiv Fatura veya yeni nesil ÖKC perakende satış fişi düzenlenir. Bu, “ödeme gelince istediğimiz zaman fatura keseriz” yaklaşımı değildir. Bu yazı bütün restoranlara e-Adisyon zorunluluğu atamaz; kapsam ve işlem koşulları ayrıca değerlendirilir. GİB 509 sayılı Tebliğ, IV.12.2–IV.12.3
Vardiya kapanışında kısa karşılaştırma
- Masa hesabındaki ürün ve miktarları, sonradan eklenenleri ve düzeltmeleri kontrol edin.
- Tahsilat kaydını bulun: nakit mi, kart mı; ödeme gerçekten başarılı mı?
- Satış belgesinin türünü, numarasını ve tutarını doğrulayın; bilgi fişini satış fişi sanmayın.
- e-Adisyon varsa ilgili satış belgesindeki ETTN bağlantısını kontrol edin.
- Eksik belge veya tutar farkını sorumluya aktarın. Yeni belge üretmeden önce mevcut kaydı bulun; mükerrer işlemi ve hatalı düzeltmeyi önleyin.
Bu liste önerilen işletme kontrolüdür; ayrı bir kanuni rapor formatı değildir. Hesap bölme, iptal, iade veya sonradan fatura talebi gibi durumlarda işlemi gelişi güzel yeniden kesmek yerine mali müşaviriniz ve yetkili cihaz/yazılım desteğiyle doğru düzeltme akışını uygulayın.
Kavramın teknik tarafı için e-Adisyon ile dijital adisyon programının farkı; satın alma değerlendirmesi için e-adisyonun faydaları, maliyetleri ve geçiş süreci yazılarına bakabilirsiniz. Buradaki örnekler RestoCor’un belirli bir mali entegrasyona sahip olduğunu ileri sürmez. İşletmenize uygulanacak belge düzenini SMMM veya YMM ile netleştirin. Parasal sınır veya genel fatura düzenleme süresi bu karşılaştırmanın konusu değildir.