E-Adisyon kimler için zorunlu?

Türkiye’de e-Adisyon her restoran için kendiliğinden zorunlu değildir. Kontrol etmeniz gereken, GİB’in işletmenizi kapsayan yazılı bildirimi veya duyurusu ve varsa belirlenen geçiş tarihidir. Adisyon düzenleme kapsamı, elektronik uygulamaya zorunlu geçiş ve gönüllü katılım üç ayrı değerlendirmedir.

Kapsam: Türkiye. Görünen yayın tarihi: 27 Eylül 2026, 09:00 UTC. Resmî kaynak kontrolü: 26 Ekim 2026; açıklamalar bu kontrol tarihindeki incelemeye dayanır.

Zorunluluğu doğuran kontrol nedir?

509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği IV.12.4, GİB’e adisyon düzenleyen hizmet işletmelerini yıllık veya aylık satış hasılatlarını dikkate alarak zorunlu kapsama alma yetkisi verir. Bunun için yazılı bildirim veya e-Belge sitesinde duyuru ve en az üç aylık hazırlık süresi öngörülür. İşletmeniz bakımından belirleyici olan, size uygulanabilen belirleme ve onun takvimidir. GİB 509 Tebliğ, IV.12.4–IV.12.5

Bu hükümdeki hasılatı dikkate alma yetkisi, tüm restoranları kendiliğinden kapsayan tek bir sayısal ciro eşiği değildir. e-Faturaya geçmeniz veya onun ciro koşulunu sağlamanız, tek başına e-Adisyon zorunluluğunun kanıtı olmaz. e-Fatura durumu ile e-Adisyon kapsam kararını ayrı kaydedin. GİB 509 Tebliğ, IV.1.4, IV.12.2 ve IV.12.4

İşletmeniz için karar ağacı

1. Önce mevcut adisyon kapsamınızı belirleyin. Fiilî servis biçimi, vergilendirme usulü ve uygulanabilir istisnalar incelenmeli. Sadece tabeladaki “restoran” veya “kafe” adı yeterli değildir; IV.12.1’in atıf yaptığı 185, 200, 298 ve 299 sayılı düzenlemeleri mali müşavirinizle birlikte değerlendirin.
2. Size uygulanan resmî yazı veya duyuru var mı? İşletmeye gelen yazıları ve e-tebligat kayıtlarını, ayrıca GİB duyurularını kontrol edin. Kişisel yazı gelmemesi, işletmenizi kapsayan genel duyuru yok demek değildir.
3. Varsa kapsamı ve tarihi eşleştirin. VKN/TCKN, mükellef grubu, şubeler ve başlangıç tarihini belge üzerinden teyit edin. Tereddütte mali müşavirinizle GİB’den açıklama isteyin; süreyi kendi varsayımınızla yeniden başlatmayın.
4. Uygulanabilir zorunluluk tespit edilmediyse gönüllü yolu değerlendirin. Bu sonuç bütün belge yükümlülüklerinin kalktığı anlamına gelmez. Önceden uygulamaya dâhil olduysanız mevcut durumunuzu da kontrol edin.

Bu ağacın hukuki dayanağı adisyon kapsamı, katılım ve zorunluluk hükümleridir; işlem bazındaki sonucu uzmanınızla kesinleştirin. GİB 509 Tebliğ, IV.12.1–IV.12.5

Gönüllü katılım hangi şartlarla mümkün?

IV.12.2, IV.12.4 kapsamı dışındakiler için uygulamanın zorunlu olmadığını belirtir. Katılmak isteyenin e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulamalarına dâhil olması; düzenleme, muhafaza, ibraz ve GİB’e elektronik iletim hazırlıklarını tamamlaması; özel entegratör veya doğrudan entegrasyon yöntemini seçerek başvurması gerekir. Bu şartlar, e-Faturaya kayıtlı her işletmeye e-Adisyon zorunluluğu getirmez. GİB 509 Tebliğ, IV.12.2

Bir masa hesabı yazılımı satın almak resmî katılımın yerine geçmez. Kavram ayrımı için e-Adisyon ile dijital adisyon programı arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.

Takvimi nasıl belgelersiniz?

Kapsamdaki mükellefin uyması gereken tarih, GİB bildirim veya duyurusundaki tarihtir. En az üç aylık hazırlık hükmünü “yazıyı bugün gördüm, üç ayım şimdi başladı” biçiminde yorumlamayın. Başlangıç, tebliğ ve kapsam tartışmasını belge üzerinden mali müşavirinizle çözün. GİB 509 Tebliğ, IV.12.4–IV.12.5

Önerilen kontrol dosyanızda resmî yazı/duyuru kopyası, kapsam değerlendirmesi, son tarih, sorumlu kişi ve başvuru/aktivasyon kanıtı bulunsun. Bunlar pratik takip önerileridir. Tebliğ IV.12.6 uyumsuzlukta kanuni cezai hükümlere atıf yapar; burada ceza tutarı veya her işletmeye ortak bir son gün verilmez. GİB 509 Tebliğ, IV.12.6

Mali müşaviriniz ve GİB ile sorulacak sorular

• Hangi adisyon düzenleme kuralı ve istisna bizim fiilî hizmetimize uygulanıyor?
• Bizi kapsayan yazılı bildirim ya da duyurunun numarası, bağlantısı ve kapsam cümlesi nedir?
• Aynı marka altındaki şubeler aynı mükellefe mi, farklı VKN’lere mi ait; belirleme hangilerini kapsıyor?
• Kesin geçiş tarihi nedir ve dayanağını nerede saklıyoruz?
• Hâlihazırda gönüllü veya zorunlu kayıt/aktivasyonumuz var mı?
• Başvuru, teknik hazırlık ve teyitten kim sorumlu; eksik kalan adım nedir?

Yazılım sağlayıcısının pazarlama mesajını GİB bildirimi yerine koymayın. Güncel kontrol için GİB e-Belge duyurularına bakın; bu yazı işletmenize özel tebligatlara erişmez ve yükümlülüğünüzün bulunmadığını belgelemez. Maliyet ve satın alma değerlendirmesi ayrı bir konudur: faydalar, maliyetler ve geçiş süreci.