Restoran sahibi mali müşavirine hangi soruları sormalı?

Mali müşavir görüşmesinden yalnız vergi tutarını öğrenerek değil, hangi veriyi kimin ne zaman hazırlayacağını ve hangi kararı kimin vereceğini netleştirerek çıkın. Aşağıdaki kontrol listesi ilk görüşmede veya aylık değerlendirmede kullanılabilir. Her başlıkta soruyu sorun, örnek veriyi gösterin ve alınan kararı sorumlu kişiyle birlikte yazın.

Kapsam: Türkiye. Görünen yayın tarihi: 3 Ekim 2026, 09:00 UTC. Resmî kaynak kontrol tarihi: 26 Ekim 2026. Kaynak incelemesi yayın tarihine geriye tarihlenmemiştir. Bu liste genel bilgilendirmedir; işletmenize özgü vergi, muhasebe ve istihdam değerlendirmesinin yerine geçmez.

1. İşletme türü ve büyüme planı

Sorulacak soru: Mevcut veya düşünülen işletme türü, ortaklık ve şube yapısı için hangi yükümlülükler doğuyor? Yeni şube, devir ya da faaliyet değişikliği hangi kayıtları etkiler?

Hazırlanacak veri: Varsa mevcut vergi kaydı, ortaklar, kira sözleşmesi, faaliyetler, satış tahmini, yatırım ve finansman planı. Kişisel çekişler ile işletme harcamalarını ayrı gösterin.

Alınacak karar: Alternatifleri kuruluş ve devam maliyeti, kayıt düzeni, risk ve büyüme ihtiyacıyla karşılaştıran kısa bir değerlendirme isteyin. Yapılacak bildirimleri, dayanağı ve sorumlusunu yazın. İşletme türünü yalnız varsayılan bir vergi avantajına göre seçmeyin.

GİB; bildirim, belge ve kayıt ödevlerini birlikte ele alır: mükellef ödevleri.

2. Belge teslimi ve kayıt zinciri

Sorulacak soru: Alış, gider, kira, banka ve kasa belgeleri size hangi biçimde, hangi iç son tarihte ulaşmalı? Eksik veya hatalı belgeyi nasıl geri bildireceksiniz?

Hazırlanacak veri: Bir aya ait örnek alış faturaları, banka hareketleri, kasa kapanışları, giderler ve mevcut arşiv düzeni. Hangi belgenin hangi işlemle ilişkili olduğunu işaretleyin.

Alınacak karar: Tek teslim kanalı, dosya adlandırma, eksik belge listesi ve aylık mutabakat sorumlusu belirleyin. Saklama, yedekleme, erişim ve müşavir değişiminde teslim yöntemini ayrıca yazın. İç teslim günü ile kanuni son günü karıştırmayın.

3. Satış kanalı, ÖKC ve e-belge eşleştirmesi

Sorulacak soru: Masada servis, kasadan teslim, telefon ve platform siparişinde satışı kim yapıyor; hangi mali belge düzenleniyor; tahsilat hangi hesaba geliyor? İptal ve iade nasıl eşleştirilecek?

Hazırlanacak veri: Her kanaldan bir normal satış ve bir düzeltme örneği; cihaz/yazılım listesi, satış belgeleri, kart raporu, platform komisyon belgesi ve hesaba geçen net tutar.

Alınacak karar: Kanal → satıcı/şube → belge → tahsilat → muhasebe kaydı eşleştirmesi çıkarın. Brüt satış, komisyon, indirim ve net ödemeyi ayrı izleyin; iki kez satış kaydetmeyin. Teknik sağlayıcının uygulayacağı ayarları müşavirle doğrulayın.

GİB, EFT-POS özellikli ve bilgisayar bağlantılı YN ÖKC modellerini ayırır; cihaz türünü varsaymayın: YN ÖKC soruları.

4. Çalışan ücretleri ve SGK

Sorulacak soru: İşe başlamadan önce hangi bilgiyi size iletmeliyim? Net/brüt ücret, vardiya, fazla çalışma, izin, bahşiş veya servis bedeli uygulamaları bordroya nasıl yansıtılacak? Eksik gün ve işten ayrılışta kim ne yapacak?

Hazırlanacak veri: Personel listesi, sözleşmeler, işe başlama planı, çalışma/izin kayıtları ve ücret bileşenleri. Yabancı çalışan veya özel statü varsa baştan belirtin.

Alınacak karar: İşe giriş öncesi bildirim akışını, aylık bordro kontrolünü ve ödeme kanıtını belirleyin. Teşvik varsa uygunluk, koşulların takibi ve kayıp riskini ayrıca sorgulayın; otomatik hak kabul etmeyin. İş hukuku gerektiren noktada ilgili uzmana başvurun.

SGK, genel 4/a işe giriş bildirimini işe başlamadan en az bir gün önce öngörür; istisnalar ayrıca değerlendirilir: işveren yükümlülükleri.

5. Stok, fire ve maliyet kayıtları

Sorulacak soru: Sayım farkı, bozulma, ikram, personel yemeği ve tedarikçi iadesini hangi kayıt ve kanıtla ayırmalıyız? Yönetimsel maliyet ile muhasebe/vergi kaydı nerede farklılaşır?

Hazırlanacak veri: Açılış/kapanış sayımları, alış miktar ve fiyatları, reçete/porsiyon verisi, fire nedeni ve tarihini gösteren kayıtlar, iadeler. Ölçü birimlerini eşitleyin.

Alınacak karar: Sayım sıklığı, fark inceleme sorumlusu ve belge prosedürü belirleyin. Operasyon raporundaki her fireyi doğrudan vergi matrahından düşülebilir saymayın; uygulanacak işlem ve kanıtı müşaviriniz değerlendirsin.

6. Nakit akışı ve mali takvim

Sorulacak soru: Önümüzdeki haftalarda vergi, prim, ücret, kira ve tedarikçi ödemeleri için ne kadar nakit ayırmalıyım? Beyan gönderimi, tahakkuk ve ödeme nasıl ayrı doğrulanacak?

Hazırlanacak veri: Banka/kasa bakiyesi, platform ödeme vadeleri, borç/alacak listesi, taksitler, planlanan yatırım ve önceki tahakkuk/ödeme belgeleri.

Alınacak karar: Öneri olarak haftalık güncellenen 13 haftalık nakit planı hazırlayın. Her yükümlülüğe dönem, beyan/ödeme tarihi, belge teslim günü, sorumlu ve tamamlanma kanıtı ekleyin. Bu işletme planı kanuni takvim değildir.

Güncel vergi tarihleri için GİB Vergi Takvimi üzerinden işletmenize uygulanacak dönemleri kontrol edin; erteleme ve özel durumları ayrıca teyit edin.

7. Hizmet kapsamı ve sorumluluk paylaşımı

Sorulacak soru: Aylık ücret hangi işleri kapsıyor? Bordro, şube açılışı, geçmiş dönem düzeltmesi, teşvik takibi ve yönetim raporu dâhil mi? Acil bildirimi kim alır, kim yedekler?

Hazırlanacak veri: Mevcut veya önerilen sözleşme, hizmet listesi, iletişim kişileri, yetkilendirmeler ve devir teslim envanteri.

Alınacak karar: Kapsamı, hariç işleri, ek ücretleri, karşılıklı veri/iş teslimini, uyarı kanalını ve ayrılışta belge teslimini yazılı netleştirin. Şifre paylaşmak yerine uygun yetkilendirme yöntemini görüşün. İş bölümü kanuni sorumluluğu kendiliğinden kaldırmaz.

TÜRMOB’un yayımladığı düzenlemenin 47. maddesi kapsam, karşılıklı yükümlülük ve ücret gibi sözleşme unsurlarını sayar: SMMM Odaları Yönetmeliği.

Görüşmeden çıkarken bir sayfalık karar notu

Her kararı “iş → sorumlu → iç teslim tarihi → kanıt → sonraki kontrol” satırıyla kaydedin. Örneğin platform satışındaki fark için kasa sorumlusu sipariş/belge listesini, müşavir muhasebe eşleştirmesini inceler; sonuç bir sonraki toplantıda kapanır. Bu örnek önerilen iş akışıdır, yasal görev dağılımı değildir.

• Hangi konular netleşti, hangileri ek belge veya uzman görüşü bekliyor?
• Bu ay hangi kayıtlar eksik; kim, ne zaman tamamlayacak?
• Beyanname kabulü ve ödeme kanıtı nereden izlenecek?
• Yeni şube, kanal veya çalışan değişikliği olduğunda planı kim güncelleyecek?

Tek bir vergi oranı, ciro eşiği veya “kesin tasarruf” vaadi bütün restoranlar için doğru değildir. Kararı işletmenin güncel verileri ve uygulanabilir mevzuatla SMMM/YMM birlikte değerlendirsin. Özel hukuki uyuşmazlıklar ayrıca hukuk uzmanı gerektirebilir.

Belge türlerini ayırmak için adisyon, fiş ve fatura karşılaştırmasını; kanal eşleştirmesinin ayrıntısı için restoranlarda e-belge akışını görüşmeye hazırlık olarak okuyabilirsiniz.